JĘZYK KOREAŃSKI – wyrażanie przyczyny i uzasadnianie decyzji

W tej lekcji nauczysz się:

mówić, dlaczego coś się wydarzyło;

wyjaśniać przyczyny własnych działań i decyzji;

rozróżniać -아/어서 oraz -(으)니까;

naturalnie odpowiadać na pytanie 왜? – dlaczego?;

dobierać konstrukcję przyczynową do rodzaju wypowiedzi.

Gramatyka: -아/어서 oraz -(으)니까

1. Słownictwo

이유

– powód, przyczyna

이유를 설명해 주세요.
Proszę wyjaśnić powód.

Uwaga: często występuje w konstrukcji 이유가 있다 – istnieje powód.

원인

– przyczyna, źródło problemu lub zjawiska

문제의 원인을 찾아야 해요.
Trzeba znaleźć przyczynę problemu.

Uwaga: 원인 brzmi bardziej analitycznie niż 이유 i często odnosi się do przyczyny problemu, awarii lub zjawiska.

결과

– wynik, rezultat, skutek

결과가 생각보다 좋았어요.
Wynik był lepszy, niż myślałam/myślałem.

설명하다

– wyjaśniać

제가 상황을 설명할게요.
Wyjaśnię sytuację.

결정하다

– decydować

회의 후에 계획을 바꾸기로 결정했어요.
Po spotkaniu zdecydowaliśmy się zmienić plan.

바꾸다

– zmieniać coś

일정을 조금 바꿨어요.
Trochę zmieniłam/zmieniłem harmonogram.

늦다

– spóźniać się; być późno

버스가 늦어서 회사에 늦게 도착했어요.
Autobus się spóźnił, dlatego późno dotarłam/dotarłem do pracy.

막히다

– być zatłoczonym, zakorkowanym; być zablokowanym

길이 많이 막혀요.
Na drodze są duże korki.

피곤하다

– być zmęczonym

어제 늦게 자서 오늘 피곤해요.
Wczoraj późno poszłam/poszedłem spać, dlatego dzisiaj jestem zmęczona/zmęczony.

걱정하다

– martwić się

시간이 부족해서 걱정했어요.
Martwiłam/Martwiłem się, ponieważ brakowało czasu.

문제가 생기다

– pojawić się, wystąpić – o problemie

갑자기 문제가 생겼어요.
Nagle pojawił się problem.

확인하다

– sprawdzać, potwierdzać

중요하니까 다시 확인하세요.
To ważne, więc proszę sprawdzić jeszcze raz.

연락하다

– kontaktować się

시간이 바뀌었으니까 다른 사람들에게 연락해 주세요.
Godzina się zmieniła, więc proszę skontaktować się z pozostałymi osobami.

취소하다

– odwoływać

날씨가 나빠서 행사를 취소했어요.
Odwołaliśmy wydarzenie z powodu złej pogody.

미루다

– odkładać, przekładać

오늘 시간이 없어서 회의를 내일로 미뤘어요.
Dzisiaj nie było czasu, dlatego przełożyliśmy spotkanie na jutro.

필요하다

– być potrzebnym

시간이 더 필요해요.
Potrzebuję więcej czasu.

상황

– sytuacja

상황이 달라졌어요.
Sytuacja się zmieniła.

갑자기

– nagle

갑자기 비가 왔어요.
Nagle zaczął padać deszcz.

2. Gramatyka

2.1. -아/어서 – przyczyna prowadząca do naturalnego skutku

Konstrukcja -아/어서 łączy przyczynę z jej skutkiem. W języku polskim odpowiada najczęściej wyrażeniom „ponieważ”, „bo”, „dlatego że”, a całe zdanie możemy często przetłumaczyć jako „X, dlatego Y”.

Schemat:

czasownik/przymiotnik + -아/어서 + skutek

Dobór końcówki zależy od samogłoski w temacie wyrazu.

Jeżeli ostatnią samogłoską tematu jest ㅏ lub ㅗ, najczęściej używamy -아서.

가다 → 가서

좋다 → 좋아서

많다 → 많아서

W pozostałych przypadkach najczęściej używamy -어서.

먹다 → 먹어서

늦다 → 늦어서

적다 → 적어서

하다 zmienia się w:

하다 → 해서

공부하다 → 공부해서

일하다 → 일해서

피곤하다 → 피곤해서

Przykłady:

비가 와서 집에 있었어요.
Padał deszcz, dlatego zostałam/zostałem w domu.

길이 막혀서 늦었어요.
Były korki, dlatego się spóźniłam/spóźniłem.

어제 늦게 자서 오늘 피곤해요.
Wczoraj późno poszłam/poszedłem spać, dlatego dzisiaj jestem zmęczona/zmęczony.

시간이 없어서 택시를 탔어요.
Nie miałam/miałem czasu, dlatego pojechałam/pojechałem taksówką.

날씨가 좋아서 산책했어요.
Pogoda była dobra, dlatego poszłam/poszedłem na spacer.

Czas przeszły pokazujemy przede wszystkim w zdaniu końcowym

Przyczyna połączona z -아/어서 zazwyczaj nie otrzymuje osobnego znacznika czasu przeszłego.

Naturalnie:

어제 비가 와서 집에 있었어요.
Wczoraj padał deszcz, dlatego zostałam/zostałem w domu.

Zamiast traktować oba człony jak dwa niezależne zdania, w języku koreańskim łączymy przyczynę bezpośrednio ze skutkiem.

Rzeczowniki – -(이)라서

Jeżeli przyczynę wyrażamy rzeczownikiem, możemy użyć -(이)라서.

Po spółgłosce:

rzeczownik + 이라서

학생이라서 할인을 받을 수 있어요.
Ponieważ jestem studentką/studentem, mogę otrzymać zniżkę.

Po samogłosce:

rzeczownik + 라서

휴일이라서 사람이 많아요.
Ponieważ jest dzień wolny, jest dużo ludzi.

Ważne ograniczenie -아/어서

Konstrukcji -아/어서 zwykle unikamy wtedy, gdy drugie zdanie zawiera bezpośredni rozkaz lub propozycję.

Dlatego zamiast:

중요해서 다시 확인하세요.

naturalniej powiemy:

중요하니까 다시 확인하세요.
To ważne, więc proszę sprawdzić jeszcze raz.

Właśnie tutaj potrzebujemy drugiej konstrukcji z dzisiejszej lekcji.

2.2. -(으)니까 – przyczyna jako uzasadnienie decyzji, polecenia lub propozycji

-(으)니까 również oznacza „ponieważ”, „bo”, „skoro”, ale jego funkcja jest trochę inna.

Bardzo często mówiący przedstawia przyczynę jako uzasadnienie tego, co mówi, proponuje, nakazuje albo postanawia.

Schemat:

czasownik/przymiotnik + -(으)니까 + decyzja / polecenie / propozycja / wniosek

Jeżeli temat kończy się samogłoską lub ㄹ:

-니까

가다 → 가니까

바쁘다 → 바쁘니까

살다 → 사니까

Jeżeli temat kończy się inną spółgłoską:

-으니까

먹다 → 먹으니까

좋다 → 좋으니까

많다 → 많으니까

하다:

하다 → 하니까

Przykłady:

늦었으니까 택시를 타세요.
Jest już późno, więc proszę pojechać taksówką.

비가 오니까 우산을 가져가세요.
Pada, więc proszę zabrać parasol.

시간이 없으니까 빨리 시작합시다.
Nie mamy czasu, więc zacznijmy szybko.

내일 바쁘니까 오늘 이야기해요.
Jutro będę zajęta/zajęty, więc porozmawiajmy dzisiaj.

중요하니까 다시 확인하세요.
To ważne, więc proszę sprawdzić jeszcze raz.

-(으)니까 z rozkazami i propozycjami

To jedna z najważniejszych różnic między dzisiejszymi konstrukcjami.

Jeżeli po podaniu przyczyny chcemy powiedzieć:

„zróbmy…”,

„proszę zrobić…”,

„chodźmy…”,

„nie rób…”,

bardzo często wybierzemy -(으)니까.

날씨가 좋으니까 밖에 나갑시다.
Pogoda jest dobra, więc wyjdźmy na zewnątrz.

피곤하니까 좀 쉬세요.
Jesteś zmęczona/zmęczony, więc trochę odpocznij.

시간이 없으니까 서두르세요.
Nie ma czasu, więc proszę się pospieszyć.

회의가 곧 시작하니까 들어갑시다.
Spotkanie zaraz się zaczyna, więc wejdźmy.

-(으)니까 jako uzasadnienie decyzji

Możemy również wyjaśnić własną decyzję:

내일 시험이 있으니까 오늘 공부할 거예요.
Jutro mam egzamin, więc dzisiaj będę się uczyć.

시간이 부족하니까 계획을 바꿀 거예요.
Brakuje czasu, więc zmienię plan.

사람이 너무 많으니까 다른 식당에 갈까요?
Jest za dużo ludzi, więc może pójdziemy do innej restauracji?

-아/어서 czy -(으)니까?

Porównaj:

길이 막혀서 늦었어요.
Były korki, dlatego się spóźniłam/spóźniłem.

Mówiący opisuje przyczynę i jej skutek.

길이 막히니까 지하철을 타세요.
Na drodze są korki, więc proszę pojechać metrem.

Mówiący wykorzystuje przyczynę jako podstawę do udzielenia rady.

Kolejny przykład:

비가 와서 집에 있었어요.
Padał deszcz, dlatego zostałam/zostałem w domu.

비가 오니까 우산을 가져가세요.
Pada, więc proszę zabrać parasol.

Najprostsza zasada na obecnym poziomie:

-아/어서 → przyczyna + naturalny skutek

-(으)니까 → przyczyna + decyzja, rada, polecenie lub propozycja

W codziennym języku zakres obu konstrukcji częściowo się pokrywa, dlatego wraz ze wzrostem poziomu spotkasz także zdania, w których możliwe są obie formy. Na poziomie A2 powyższe rozróżnienie jest jednak bardzo użyteczne.

3. Koreański w praktyce

민지: 오늘 왜 이렇게 늦었어요?
Dlaczego dzisiaj tak późno przyszłaś/przyszedłeś?

다니엘: 길이 너무 막혀서 늦었어요.
Były ogromne korki, dlatego się spóźniłam/spóźniłem.

민지: 지하철을 타지 그랬어요?
A może trzeba było pojechać metrem?

다니엘: 지하철에도 사람이 너무 많았어요.
W metrze też było bardzo dużo ludzi.

민지: 오늘 중요한 회의가 있으니까 다음에는 조금 일찍 출발하세요.
Dzisiaj mamy ważne spotkanie, więc następnym razem proszę wyjechać trochę wcześniej.

다니엘: 네, 알겠어요. 그런데 회의는 몇 시에 시작해요?
Dobrze, rozumiem. A o której zaczyna się spotkanie?

민지: 원래 아홉 시였는데 문제가 생겨서 열 시로 미뤘어요.
Pierwotnie miało być o dziewiątej, ale pojawił się problem, dlatego przełożyliśmy je na dziesiątą.

다니엘: 그럼 아직 시간이 있네요.
W takim razie mamy jeszcze trochę czasu.

민지: 네. 시간이 있으니까 자료를 다시 확인합시다.
Tak. Skoro mamy czas, sprawdźmy jeszcze raz materiały.

다니엘: 좋아요. 어제 급하게 준비해서 조금 걱정했어요.
Dobrze. Wczoraj przygotowywałam/przygotowywałem je w pośpiechu, dlatego trochę się martwiłam/martwiłem.

민지: 괜찮아요. 중요한 부분만 다시 확인하면 돼요.
W porządku. Wystarczy jeszcze raz sprawdzić najważniejsze części.

다니엘: 알겠어요. 그럼 바로 시작해요.
Rozumiem. W takim razie zacznijmy od razu.

4. Wymowa

W konstrukcji -아/어서 końcówkę warto wymawiać płynnie razem z tematem czasownika. Nie rób wyraźnej przerwy między czasownikiem a końcówką.

먹어서
jedząc / ponieważ zjadłam/zjadłem

늦어서
ponieważ się spóźniłam/spóźniłem

피곤해서
ponieważ jestem zmęczona/zmęczony

Warto szczególnie ćwiczyć formy z 하다:

하다 → 해서

공부하다 → 공부해서

준비하다 → 준비해서

피곤하다 → 피곤해서

W przypadku -(으)니까 zwróć uwagę na płynne połączenie końcówki z czasownikiem:

가니까
ponieważ idę / skoro idę

먹으니까
ponieważ jem / skoro jem

바쁘니까
ponieważ jestem zajęta/zajęty

중요하니까
ponieważ to jest ważne

Ćwicz parami, zwracając uwagę na różnicę funkcji:

비가 와서 집에 있었어요.
Padał deszcz, dlatego zostałam/zostałem w domu.

비가 오니까 우산을 가져가세요.
Pada, więc proszę zabrać parasol.

길이 막혀서 늦었어요.
Były korki, dlatego się spóźniłam/spóźniłem.

길이 막히니까 지하철을 타세요.
Są korki, więc proszę pojechać metrem.

5. Ćwiczenia

1. Dopasuj słowo do znaczenia

1. 이유
2. 원인
3. 결과
4. 설명하다
5. 결정하다
6. 미루다
7. 상황
8. 갑자기

A. nagle
B. wynik, skutek
C. sytuacja
D. wyjaśniać
E. przyczyna problemu lub zjawiska
F. powód
G. decydować
H. odkładać, przekładać

2. Utwórz poprawną formę z -아/어서

a) 피곤하다 → __________

b) 늦다 → __________

c) 비가 오다 → __________

d) 시간이 없다 → __________

e) 날씨가 좋다 → __________

f) 준비하다 → __________

g) 사람이 많다 → __________

h) 길이 막히다 → __________

3. Połącz dwa zdania za pomocą -아/어서

Przykład:

비가 왔어요. 집에 있었어요.
→ 비가 와서 집에 있었어요.

a) 길이 막혔어요. 늦었어요.

b) 어제 늦게 잤어요. 오늘 피곤해요.

c) 시간이 없었어요. 택시를 탔어요.

d) 날씨가 나빴어요. 행사를 취소했어요.

e) 문제가 생겼어요. 회의를 미뤘어요.

f) 사람이 많았어요. 오래 기다렸어요.

4. Utwórz poprawną formę z -(으)니까

a) 가다 → __________

b) 먹다 → __________

c) 바쁘다 → __________

d) 좋다 → __________

e) 중요하다 → __________

f) 시간이 없다 → __________

g) 사람이 많다 → __________

h) 살다 → __________

5. Wybierz -아/어서 albo -(으)니까

a) 길이 막혀__________ 회사에 늦게 도착했어요.

b) 중요한 회의가 있__________ 늦지 마세요.

c) 어제 늦게 자__________ 오늘 피곤해요.

d) 시간이 없__________ 빨리 시작합시다.

e) 날씨가 나빠__________ 행사를 취소했어요.

f) 피곤하__________ 오늘은 일찍 주무세요.

g) 문제가 생겨__________ 일정을 바꿨어요.

h) 이 자료가 중요하__________ 다시 확인하세요.

6. Przyczyna czy uzasadnienie?

Zdecyduj, czy zdanie przede wszystkim opisuje:

A. przyczynę i skutek

B. uzasadnienie rady, decyzji, polecenia lub propozycji

1. 비가 와서 집에 있었어요.

2. 비가 오니까 우산을 가져가세요.

3. 시간이 없어서 택시를 탔어요.

4. 시간이 없으니까 빨리 시작합시다.

5. 피곤해서 일찍 잤어요.

6. 피곤하니까 좀 쉬세요.

7. Ułóż słowa w poprawnej kolejności

a) 늦었어요 / 길이 / 막혀서

b) 우산을 / 비가 / 가져가세요 / 오니까

c) 피곤해서 / 어제 / 일찍 / 잤어요

d) 중요하니까 / 다시 / 확인하세요

e) 회의를 / 문제가 / 미뤘어요 / 생겨서

f) 시간이 / 시작합시다 / 없으니까 / 빨리

8. Popraw błędy

W każdym zdaniu znajduje się problem.

a) 비가 오서 집에 있었어요.

b) 시간이 없어서 빨리 시작합시다.

c) 피곤하으니까 좀 쉬세요.

d) 길이 막히아서 늦었어요.

e) 중요해서 다시 확인하세요.

f) 날씨가 나쁘어서 행사를 취소했어요.

9. Odpowiedz pełnym zdaniem

a) 오늘 왜 피곤해요?

b) 왜 늦었어요?

c) 왜 한국어를 공부해요?

d) 시간이 없으면 어떻게 해요?

e) 날씨가 나쁘면 보통 무엇을 해요?

f) 중요한 일이 있으니까 무엇을 먼저 해야 해요?

W odpowiedziach użyj -아/어서 albo -(으)니까.

10. Tłumaczenie koreański → polski

a) 길이 막혀서 늦었어요.

b) 어제 늦게 자서 오늘 피곤해요.

c) 시간이 없으니까 빨리 시작합시다.

d) 중요한 일이니까 다시 확인하세요.

e) 문제가 생겨서 계획을 바꿨어요.

f) 비가 오니까 우산을 가져가세요.

g) 날씨가 나빠서 행사를 취소했어요.

h) 내일 바쁘니까 오늘 이야기해요.

11. Tłumaczenie polski → koreański

a) Były korki, dlatego się spóźniłam/spóźniłem.

b) Wczoraj późno poszłam/poszedłem spać, dlatego dzisiaj jestem zmęczona/zmęczony.

c) Nie mamy czasu, więc zacznijmy szybko.

d) To ważne, więc proszę sprawdzić jeszcze raz.

e) Pojawił się problem, dlatego zmieniliśmy plan.

f) Pada, więc proszę zabrać parasol.

g) Pogoda była zła, dlatego odwołaliśmy wydarzenie.

h) Jutro będę zajęta/zajęty, więc porozmawiajmy dzisiaj.

12. Wyjaśnij swoje decyzje

Napisz 8–10 zdań o sytuacjach z codziennego życia, nauki lub pracy. W części zdań opisz przyczynę i jej skutek, a w pozostałych wykorzystaj przyczynę jako uzasadnienie decyzji, rady albo propozycji.

Użyj co najmniej cztery razy:

-아/어서

oraz co najmniej cztery razy:

-(으)니까

Przed napisaniem zdania zastanów się: czy tylko opisuję, dlaczego coś się wydarzyło, czy wykorzystuję przyczynę do uzasadnienia tego, co ktoś powinien lub zamierza zrobić?